Info

Dorien Knockaert

tjits-en-lily

– ‘In het kamp maakten de vrouwen de groenten schoon en dan bleef er afval over. Dat was al heel sterk geschift, maar ik vond altijd nog wel een koolblaadje wat ik kon gebruiken. En daar maakte ik een koolpreu van.’
– ‘Preu?’
– ‘Preu, ja, dat is een soort… toestand van kool met allerlei dingetjes bij elkaar.’

Het is een gesprek uit Liefde gaat door de maag, het mooiste kookprogramma dat ik ken (en je kunt het gratis online bekijken). In de keuken staan de 95-jarige Lily en de achttien jaar jongere Tjits, vriendinnen die elkaar kennen uit een interneringskamp dat de Japanse bezetters tijdens de Tweede Wereldoorlog optrokken in Nederlands-Indië. Tjits maakt haar koolpreu, met kokosroom. Lily maakt een stoofpot waarvoor ze het recept noteerde in het kamp. Ze beschrijft hoe de vrouwen er vanaf zes uur ’s avonds al opeengepakt lagen in hun barak. ‘En dan kwam er ineens uit het donker een stem: oh, weet je waar ik nou toch trek in zou hebben? En dan kwam er iets heerlijks. En dan kwam er van de andere kant een stem: ja, en als je daar nog een beetje van dit en dat bij doet, oh, dat is zo verrukkelijk.
Lily bleek na de oorlog lang niet de enige die kooktips verzameld had. Ze leverde een bijdrage aan De smaak van verlangen, een boek met ‘droomrecepten’ uit diverse jappenkampen. Los daarvan verscheen In memory’s kitchen, met recepten die vrouwen hadden uitgewisseld in het concentratiekamp van Terezin in Tsjechië.

Tjits was nog maar twaalf in het kamp, en twee maanden voor de bevrijding stierf haar moeder er door uithongering. ‘Kort daarvoor zei ze: wat vreselijk dat ik van een pannendeksel moet eten.’ Tjits, die in de gaarkeuken werkte en zich wel een dag kon rechthouden met restjes uit de afwas, ruilde haar broodrantsoen voor een porseleinen bord. ‘Ik vond het zelf ook echt een heel mooi bord. En ze was er zielsgelukkig mee. Ja, dat zijn allemaal dingetjes die je toch doet.’

In onze familie is de gewoonte ontstaan om de jarigen van de herfst samen te vieren in november. Deze keer bestelden we eten bij From Syria With Love, een culinaire vzw van vrouwen die uit Syrië gevlucht zijn, en die een mooie kant van hun geboorteland willen tonen. Dat deed mij denken aan Tjits en Lily. Zoveel pijnlijke herinneringen en zoveel appetijt in één adem.
Het Syrische eten smaakte goddelijk. Eén bereiding was versierd met een hartje van bulgur en een parelsnoer van granaatappelpitten. Door een vrouw die nog geen jaar geleden een belegerde stad is ontvlucht.
Ik ben natuurlijk erg gesteld op het weerzien en het eten, maar voorts voel ik niet altijd goed waar feesten om draait. Stil genot ligt me beter. Misschien is feesten het hartje van bulgur, of het hongerbord van porselein, denk ik nu. Een triomfantelijk ondanks-allesmoment.

Koolpreu op mijn manier
Voor 4 personen:
2 sjalotten, gesnipperd
4 knoflooktenen, gesnipperd
4 groene chilipepers, gesnipperd
2 duimgrote stukken gember, geraspt
1 kl kerriepoeder
300 g kokosroom
Kopje groentebouillon
2 stelen citroengras, gekneusd
400 g paddenstoelen, fijn gesneden
400 g savooikool, heel fijn gesnipperd (wittekool, spitskool en boerenkool kunnen ook)
Verse koriander (niet verplicht)
Bakolie, peper, zout, limoensap, sojasaus/vissaus

  1. Bak in een stevige pot de ui glazig, samen met de knoflook en chilipeper. Knijp er de geraspte gember over uit. Voeg de kerrie toe met een snuf peper en zout. Roer enkele minuten om.
  2. Voeg de kokosroom, de bouillon en het citroengras toe. Laat inkoken tot een saus.
  3. Bak in een aparte pan de paddenstoelen bruin.
  4. Voeg de kool toe aan de kokossaus en laat ze enkele minuten garen terwijl je roert.
  5. Schep de paddenstoelen door de kool. Breng op smaak met peper, zout, limoen en wat vis- of sojasaus voor extra pep. Werk af met koriander. Lekker bij rijst of kikkererwten.

31027817522_1ea1431b42_o

Save

Save

Save

Deze tekst verscheen eerder in De Keukenprinses, mijn tweewekelijkse rubriek in De Standaard Magazine.

Save

Save

Save

Save

Save

Reacties

2 Reacties

Post a comment
  1. november 29, 2016

    Oh, schoon stukje tekst. Merci voor de kijktip!

  2. november 30, 2016

    Vrijdag zit er kool in het groentepakket van het voedselteam, dus nu weet ik wat ik ermee ga proberen maken!
    Merci! En een dikke merci voor dit mooi geschreven tekstje. Krop in de keel: “Misschien is feesten het hartje van bulgur, of het hongerbord van porselein”. Dat is het helemaal.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS